FRÅSEGN OM NY LÆREPLAN I NORSK

FRÅSEGN OM NY LÆREPLAN I NORSK

1. Dialektkunnskap er viktig

Dei norske dialektane har ei særskilt lovstilling. Heilt sia 1878 har det vore bestemt at elevane skulle få den muntlege undervisninga i skolen på sin eigen dialekt. Dette prinsippet kom inn i skolelovane i 1915 og 1917, og det står der enno, i opplæringslova paragraf 2-5. Det verkar derfor ulogisk når kjennskapen til dialektane nå blir tatt ut av læreplanane.

Kjennskap til eigen og andre sin dialekt skapar eit medvite forhold til kva talemålet har å seie for den enkelte, og for samfunnet. Det skaper tilhøyrsle og identitet, som er ein styrke i opplæringa.

Talemålsbasert leseopplæring har vore aktuelt sia 1980-talet

Kjennskap til eigen dialekt er grunnlaget for ei god begynnaropplæring, og eit medvite forhold til eigen dialekt er viktig for språkbruken på alle klassestega. Det er med på å gjere språket meir folkeleg og talemålsnært.

Kjennskap til eigen dialekt er særs viktig når ein skal bruke nynorsk som hovudmål eller sidemål. Det gjer at ein kan nytte heile det norske språkgrunnlaget når ein skal forme sitt eige skriftspråk. Det gjer at nynorsk ikkje blir eit framandspråk, men eit nært språk for dei som skal bruke nynorsk.

Dialektane er svært stabile, og for å skjøne dei endringane som skjer med dialektane, må ein først ha kjennskap til utgangspunktet, grunnstrukturen. Dialektlæra (dialektologien) må kome før læra om språkendringar (språksosiologien). Slik det er no skal ein berre vere opptatt av endringane i dialektane, og ikkje i dei faste strukturelle element, det blir ei skeiv vinkling av talemålsundervisninga i skolen.

Framleis aktuell: "Målet i Bø" kom ut i 1906, med ny auka utgåve i 1973

Vi ønsker derfor at kjennskap til dialektar skal vere grunnleggjande, og at kjennskap til talemålsendringar blir sekundært. Kjennskap til dialektar må derfor  takast inn i læreplanen.

2. Nynorskopplæringa for bokmålselevar er viktig

Det har i dei siste åra vore gjennomført gode forsøk med å styrke sidemålsopplæringa i nynorsk for bokmålselevar. Desse forsøka har gjort at bokmålselevar betre enn før beherskar nynorsk skriftspråk. Det nye læreplanverket må stø opp om desse tiltaka.

I 1984 kom boka "Nordlig nordnorsk" som synte samanhengen mellom nordnorsk dialekt og nynorsk skriftspråk.

Dessverre ser vi i læreplanen ingen forsøk på å stø opp om desse forsøka. I staden går ein inn for å svekke sidemålet. Dette ser ein klart i formuleringa: "I vurderingen av sidemålstekster skal læreren ta hensyn til at elevene har hatt lengre tid med formell opplæring i hovedmålet enn i sidemålet."  Denne formuleringa må takast ut av den nye læreplanen.

Formuleringa kan føre til at:

• undervisninga i nynorsk sidemål blir nedprioritert
• undervisninga i nynorsk sidemål blir dårlegare, for ein treng ikkje stille dei same krava til elevsvara lenger
• karaktergrunnlaget for nynorsk sidemål blir lågare
• lesinga av nynorske tekstar blir nedprioritert

Det er ikkje noko i læreplanutkastet som sikrar ei god nynorskopplæringa, her vil det vere reine vill vest – med ulike initiativ frå skole-eigarar.

Vi krev at det blir stilt same krav til vurderinga av hovudmål som sidemål i opplæringa frå og med 8. skolesteg og ut vidaregåande skolesteg.

3. Karaktergrunnlaget i nynorsk sidemål må sikrast

Læreplanutkastet går inn for å slå saman sidemåls- og hovudmålskarakteren i 8. skolesteg,  og flytte sidemålsvurderinga til 9. og 10. skolesteg. Dette meiner vi er feil veg å gå. Det vil føre til at 8. klassesteg blir eit sidemålsfritt år. I staden meiner vi at det må vere eigen sidemålskarakter på 8. klassesteg. I tillegg må læreplanen i større grad vise til at tidleg start med nynorsk vil gje betre resultat.

Læreplanutkastet går også inn for å slå saman sidemåls- og hovudmålskarakteren i Vg1 og Vg2 på studieførebuande program. Dette meiner vi også lett kan føre til i alle fall eitt sidemålsfritt år, og det vil skape eit brot i forhold til progresjonen frå 10. klassesteg. Det hjelper ikkje å seie at "Karakteren i norsk skriftlig skal gis på grunnlag av kortere og lengre elevtekster i ulike sjangre på hovedmål og sidemål." Det er ikkje noko krav om korleis hovudmål og sidemål skal vektast, og som vi har skrive over, har krava til nynorsk sidemål blitt svekka med formuleringar om undervegsvurdering.

Vi meiner derfor at det må komme klare krav om karakterar i sidemål både på vg1 og vg2.

Læreplanutkastet går heldigvis ikkje inn for ei svekking av vurderinga i sidemål på Påbyggingskurset (Vg3). Dette er fornuftig.

4. Nynorskopplæringa for nynorskelevar må styrkast

Elevar som har nynorsk som hovudmål står i ei heilt anna stilling enn elevar som har bokmål som hovudmål.

Dei språklege rettane for nynorskelevar må sikrast i mykje større mon enn dei blir gjort i dag. Dette gjeld ikkje minst lærebøker og læremiddel på nynorsk til same tid som for bokmålselevar. I dag opplever nynorskelevar at dei manglar viktige læremiddel på nynorsk, og dette gjeld i særleg grad digitale hjelpemiddel. Her må staten i større mon enn i dag vere med på både ein utvida lovfesta rett og stønad til produksjon av slike læremiddel på nynorsk.

Det må også komme klarare reglar for å gje nynorskelevar rett til å halde fram med nynorsk som hovudmål heilt til 10. klassesteg, no gjeld berre denne lovfesta retten til 7. klassesteg. Vi har opplevd her nord at elevar som vel nynorsk som hovudmål i bokmålsstrøk, automatisk blir slusa inn i bokmålsklassar i 8. klassesteg. Dette må det bli slutt på.

Midlar til språkdeling er viktig.
Les meir her

Elevar i språkblanda klassar (nynorsk og bokmål) i ungdomsskolen og den vidaregåande skolen må også få klarare rettar til å få all type undervisning og prøver på nynorsk, eller ei veksling mellom nynorsk og bokmål. Det skal ikkje vere slik at nynorskelevar blir tvungne til å velje bokmål.

Den spesielt utsette situasjonen som mange nynorskelevar står i, krev også ei eiga pedagogisk tilnærming, og dette må læreplanen i større grad ta inn over seg. Det bør derfor komme inn eit eige punkt om norskopplæringa for nynorskelevar.

5. Samisk språk og litteratur i norskfaget

Det er viktig å synleggjere dei samiske språka i norskfaget. For mange er dette einaste innfallsvinkelen til det samiske. Læreplaneutkastet har med eit punkt om samisk språk for alle klassestega. Dette kan gjerne presiserast på vg1-, vg2- og vg3-nivå til å gjelde alle dei samiske språka.

 

Pitesamisk har fått større merksemd.
Les artikkelen her.

6. Kvensk språk og litteratur i norskfaget

Til liks med samisk er det berre i norskfaget at kvensk språk kan synleggjerast for alle elevane. Det kvenske språksamfunnet er lite og sårbart, og det krevst derfor at det blir gjort synleg for fleire, særleg i nord.

Det trespråklege Nord-Troms.
Les meir her

Kvenar blir rekna som ein av fem nasjonale minoritetar i Noreg.  "Minoritetar" er nemnt i andre fag, bl.a. samfunnsfag, men ikkje eksplisitt i norskplanen, berre som ein skjult del av kjerneelementet "Språklig mangfold": "Elevene skal ha kunnskap om dagens språksituasjon i Norge og utforske dens historiske bakgrunn. De skal ha innsikt i sammenhengen mellom språk, kultur og identitet og kunne forstå egen og andres språklige situasjon i Norge." 

Vi er skuffa over at kvensk ikkje er nemnt eksplisitt i læreplanutkastet for norskfaget. Dette bør takast inn med høvelege og meir presise formuleringar.

7. Nordisk språkleg mangfald

Kunnskap om nordiske språk og nordisk litteratur (dansk og svensk) er nemnt i læreplanen frå 7. årssteg. Vi meiner at det kan gje elevane kjennskap til nordiske språk tidlegare, gjerne frå 4. årssteg som i dei nåverande læreplanane.

Det nordiske språkbildet er ikkje berre avgrensa til dansk og svensk. Vi meiner at læreplanen også må gje ei opning til dei andre nordiske språka, som islandsk og færøysk, ved å ha ei open formulering om dette. I nokre høve kan det vere fornuftig å trekke inn språk og litteratur frå dei vestnordiske områda også.

 

Trespråkleg skilt i Kiruna kommune

Sverige har fleire minoritetsspråk. bl.a. samisk, finsk og meänkieli. På ein kjøretur frå Narvik til Bottenvika vil ein møte eit trespråkleg samfunn med svensk, meänkieli og samisk.  Mikael Niemis populære roman "Populærmusikk fra Vittula" (som no finst på meänkieli) hentar handlinga si frå dette språkområdet. Elevane bør derfor få kjennskap til det språklege mangfaldet i nabolanda våre også.

Med helsing

Troms og Finnmark mållag

Magne Leon Heide, leiar (sign.)

NYNORSK SPRÅK I NORD - årsmøte i Troms og Finnmark mållag

Med seks aktive mållag og over 250 medlemmar i dei to nordlegaste fylka, har Troms og Finnmark mållag nådd det høgaste medlemstalet på mange år. - Vi ser optimistisk på framtida for dialektar og nynorsk i nord, seier Magne Leon Heide, gjenvalt leiar i fylkeslaget.

Få nynorsken fram i lyset

Troms og Finnmark mållag har særleg arbeidd for å vise at nynorsk har hatt og har ein viktig plass i det nordnorske språkbildet. – Vi har dokumentert rundt 50-60 forfattarar som har brukt ein nordnorsk nynorsk i bøkene sine, seier Heide, og vi ønsker å løfte desse bøkene fram i lyset. Vi har også arbeidd for at dei nordnorske universiteta skal e meir aktive i arbeidet for å styrke nynorsken i utdanninga og forskinga si.

Nynorsk er eit naturleg nordnorsk skriftspråk 

- Framover vil Troms og Finnmark mållag arbeide for at opplæringa i nynorsk skal bli endå betre i landsdelen, understrekar Heide. - Det finst fleire positive pedagogiske tiltak både i nord og elles i landet som viser at tidleg og grundig opplæring i nynorsk språk og litteratur verkar positivt for heile språkopplæringa. Vi ønsker å vise at nynorsk er eit naturleg nordnorsk skriftspråk.

Godt oppmøte og god stemning på årsmøtet i Troms og Finnmark mållag 

Godt besøkt årsmøte

Det var godt frammøte på årsmøtet som blei halde nyleg. Medlemmane er engasjerte, og det vekker også glød at Noregs Mållag no har starta arbeidet med å stake ut ein ny kurs framover, avsluttar Heide. Landsorganisasjonen skal meisle ut eit nytt prinsipprogram i løpet av året, og det skaper gode diskusjonar blant medlemmane i mållaget, også på fylkesårsmøtet.

Magne Leon Heide frå Kvæfjord blei gjenvalt til leiar i Troms og Finnmark mållag, og med seg i styret har han Olaug Husabø frå Tromsø og Rønnaug Ryssdal frå Varanger. Fylkeslaget har lokallag i Varanger, Tromsø, Balsfjord, Målselv og Harstad.

Nynorsk, ja takk!

- Vi har dei siste fem åra hatt ei eiga "Nynorskveke" i februar ved Hadsel videregående skole. Her har vi prøvd å bruke så mykje nynorsk som mogleg. Lærarar og administrasjon bruker så mykje nynorsk som råd er denne veka, og elevane arbeider med bøker, tekstar og bilde. Elise Nordgaard har saman med Dina Nilsen vore sentrale i arbeidet med dette prosjektet.

Elise Nordgaard (t.v.) og Christine Meisterlin (t.h.).
Fotograf: Magne Leon Heide

Nynorskveke

- Vi har plakatar med sitat frå kjente nynorskforfattarar, som Frode Grytten, fortel  Elise Nordgaard. Vi har også prøvd oss med  "Sigmund Falch-bilda" der vi har tatt eit gammalt bilde frå digitaltmuseum.no og laga ein morosam tekst.  Elevar i 2. klasse har presentert nynorskbøker for elevar i 1. klasse på studiespesialisering, og vi har også lese barnebøker for elevar på barneskolen.

- Hadsel vgs har også hatt besøk frå Norsk målungdom under Nynorskveka. Desse målungdommane har fortalt kva for verdiar dialektane har, og dei har komme med gode oversyn over språkhistoria og forklart korfor vi har den språksituasjonen vi har i dag, med både nynorsk og bokmål.

- Vi ser at Nynorskveka skapar ei positiv haldning til nynorsk, og resultatet for elevane på Studieførebuande programområde håper vi blir betre, fortel Elise Nordgaard.

Sjeldnare stryk i nynorsk

Sortland videregående skole har dei siste åra også hatt eit eige nynorsk-prosjekt, med tittelen "Ja takk, begge delar". Christine Meisterlin har vore prosjektleiar.

- På Sortland har vi satsa på å hente inn god hjelparar utanfrå til lærarane, fortel ho. - Vi har hatt Kristin Fridtun som har halde kurs i "Nynorsk for dumskallar", og vi har fått Kjersti Wold til å snakke om å skrive kreative tekstar. Janne Karin Støylen har vore og lese og presentert nynorske bøker, og vi har hatt besøk av Kristin Sjøhelle som har skrive si doktorgradsavhandling om strategiar i nynorsk som sidemålsopplæring. Alt dette har gitt oss lærarar ei stor verktøykasse som vi har tatt i bruk.

- Vi har fått eit meir aktivt forhold til korleis vi skal bruke nynorsk i klasserommet, og elevane har blitt meir positive. Resultatet har også vist seg til eksamen. Vi har hatt betre resultat i norsk sidemål (nynorsk) enn i norsk hovudmål (bokmål), og det er svært sjeldan at elevane stryk i sidemål. Ja, mange ønsker heller å komme opp i sidemål enn matematikk til eksamen.

Elise Nordgaard var saman med Christine Meisterlin invitert til å halde foredrag på eit møte som Noregs Mållag stod bak i forrige veke. Ingar Arnøy frå Noregs Mållag var imponert over det arbeidet som dei to skolane har fått til, og han meinte at det var så viktige erfaringar at det var mykje inspirasjon å hente herifrå for andre skolar både i nærområdet og andre stader i Nord-Noreg.

Referent: Magne Leon Heide

NYNORSK? JA, TAKK ! Opent møte på Sortland onsdag 20. mars kl. 1830

Positive erfaringar med nynorskopplæring i skolen

Det har i dei siste åra over heile landet vore gjennomført positive prosjekt for å styrke nynorsk-opplæringa i skolen. I Lofoten og Vesterålen har det vore gjennomført ulike prosjekt i 

• Vågan (ungdomsskole og videregående skole), 

• Hadsel (vgs) og 

• Sortland (vgs). 

Samtidig har det også vore gjennomført ulike prosjekt andre stader i Nord-Noreg og elles i landet.

Vi ønsker å formidle desse erfaringane til flest mogeleg og inviterer derfor til eit opent møte på Sortland videregående skole. Møtet er opent for alle som er interessert i norsk språk i samfunn og skole. Foreldre, elevar og lærarar er spesielt inviterte. 

Arrangør: Noregs Mållag / Troms og Finnmark mållag

DIALEKT OG NYNORSK I LOFOTEN OG VESTERÅLEN

Stor kunnskap om og aktiv bruk av lofot- og vesterålsdialekt

Lofoten og Vesterålen ligg sentralt til i Nord-Noreg, og det gjer at målet i området er litt sør og litt nord.  Målet i dette området har derfor interessert dialektgranskarar i lang tid. Først ute var truleg Birger Martinussen med eit studentarbeid om målet i Bø, som Studentmållaget i Oslo gav ut i 1907. 

  

  

I 1933 kom så Hallfrid Christiansen si doktorgradsavhandling om Gimsøy-målet, som viste nye vegar i målgranskinga. Hallfrid Christiansen var på mange målferder nordover, finansiert av offentlege midlar og av mållaga i Nordland og Troms. I 1974 kom så Kåre Elstad si ruvande hovudfagsavhandling om Borgfjerdingsmålet, trykt i 1982, og Kåre Elstad var frå 1974 knytt til Universitetet i Tromsø. I 1961 gav Hadsel mållag ut eit skrift om "Målet i  Hadsel" som viste sambandet mellom dialekten og nynorsken, og i 1973 gav Bø bygdelag ut eit auka utgåve av "Målet i Bø".

Den store visebølga på 1970- og 1980-talet braut vegen for bruk av dialekt i samfunnet. Og ikkje minst i vise- og song-miljøa har dialektbruk slått kraftig gjennom. Vi kan berre kort nemne slikt som visegruppa Lovisa, Jack Berntsen, Jahn-Arill Skogholts "Bygdevise" (betre kjent som "Kor er hammaren, Edvard?»), til visesongarar som Ola, Kari og Lars Bremnes, Sondre Justad og Julie Willumsen, - berre for å nemne nokon.

Sondre Justads tekst

Lofoten og Vesterålen er også nynorsk-område

Nordlendingane var tidleg ute med å ta nynorsken i bruk i skolen. Først ute var Vefsn og Hattfjelldal i 1900. Og fram til 1920 følgde 13 kommunar i Nordland opp med å innføre nynorsk i ein eller fleire skolekretsar, blant desse var også skolar i Gimsøy og Valberg (sjå bilde t.h. frå 1950-talet) i Lofoten, og Bjørnskinn, Dverberg og Andenes i Vesterålen.  Fram til 1940 kom det nynorske skolekretsar både i Vågan og Borge, og i Vesterålen blei det innført nynorsk i skolar i Hadsel, Bø, Øksnes, Langenes og Sortland, slik at det på eit tidspunkt var 18 skolar i Lofoten og 26 skolar i Vesterålen som hadde nynorsk som hovudmål.  Dei nynorske skolekrinsane heldt seg lenge. Men 17. februar 1983 gjekk Valberg skole over frå nynorsk til bokmål med stemmetala 18 for nynorsk, 23 for bokmål. Det var siste skolen i Lofoten og Vesterålen som hadde nynorsk som første opplæringsmål. 

Valberg skole, 1950-talet  (Kjelde)

Gode vilkår for nynorsk i samfunnet i dag

Vilkåra for å vere nynorskelev og nynorskbrukar var faktisk dårlegare i 1983 enn i 2018:

* Det har aldri vore meir nynorsk i Noreg enn i dag. Årsaka er ikkje spesielt glupt eller bra arbeid frå Noregs Mållag sentralt (derimot er lokallaga viktige for dette!), men første og fremst at mengda av tekst og språk er hundredobla, om ikkje tusendobla sidan 1983. Viktige årsaker er sjølvsagt teknologi (internett og mobil), og desse endringane har også ført til at samfunnet vårt er mykje meir skriftspråkleg i dag enn i 1983. Og i dag er mest alle ungar i barnehage frå dei er 1-2 år til dei startar på skolen  - og her blir dei også førde inn i skriftkulturen mykje tidlegare enn før. Mengda av bokmålstekst er svært mykje større enn i 1983, og mengda av nynorsktekst er mykje større enn i 1983.

I dei siste åra har det vore gjort fleire forsøk for å styrke sidemålsopplæringa i nynorsk. Her har bl.a. Leknes ungdomsskole, Aust-Lofoten vgs og Hadsel vgs deltatt på forskjellig vis. 

Hadsel vgs

Aust-Lofoten vgs

I 1983 kunne nynorskelevane møte nynorsk utanfor skolen kvar tredje månad når det var leikestove på nynorsk med Vibeke Sæther. I dag møter skoleungane over alt nynorsk kvar sjette time kvar einaste dag. Heile året rundt! Ungane i dag veks opp i ein totalt annleis språkkultur enn i 1983: Dei badar i språk og kulturutrykk frå heile verda kvar einaste dag. Det vil seie at dei er vane med og reagerer ikkje  på at folk snakkar og skriv ulikt. Og derfor har dei unge i dag eit langt meir avslappa syn på at ein stat kan ha to skriftspråk som alle skal lære. 

I 1983 var nynorskprosenten i NRK på snaue 10%. I fjor var han på over 20%, og for 2019 er det eit overordna mål for kringkastingssjef Thor G. Eriksen at NRK skal nå målet om 25% nynorsk. Faktisk har det aldri vore så lite bokmål i NRK som i 2018: Bruk av dialekt skuvar unna bokmålstale i NRK. 

TV2 fanst ikkje i 1983. Etter det TV2 sjølv seier, har dei over 60% nynorsk og dialekt i nyhendesendingane sine.  I 2018 har VG og Aftenposten aktivt oppheva forbodet mot nynorsk for journalistane sine. 

Vesterålen og Lofoten mållag

Noregs Mållag har i dag i underkant av 30 medlemmar som er busett på ulike stader i Lofoten og Vesterålen. Desse medlemmane er knytt til ulike lag, enten i nord eller sør. Andre er direkte innmeldt i eit yrkesmållag eller i Nordland mållag. Og nokre er med i lokallag som har få medlemmar og kanskje også manglar styre. Dei fleste medlemmane i dag bur i dei ulike kommunane i Vesterålen, men vi har også vel ei handfull medlemmar i Lofoten.

Det er uheldig at så mange medlemmar innafor eit nokså greitt geografisk område ikkje får delta aktivt i målarbeidet, men er knytt til fjerntliggjande mållag som ikkje gjev dei høve til å påverke verken målpolitikken i organisasjonen eller målstoda i området sitt.

Vi veit også at vi har mange vennar av målrørsla, som ikkje er medlemmar, men som kunne tenke seg å stø arbeidet vi driv enten som passive eller aktive medlemmar.

Vi ønsker derfor å ta initiativ til å få skipa eit lokallag som kan omfatte Lofoten og Vesterålen.

Det er per i dag ikkje noko eige fylkesmållag for Nordland, det nærmaste er Troms og Finnmark mållag. Fylkesmållaget ønsker saman med Noregs mållag å vere med på å få skipa eit lokallag og stø opp under arbeidet i skipingsfasen.

Treng vi eit mållag i Lofoten og Vesterålen ?

Det enkle svaret på dette spørsmålet gir seg nesten sjølv. Vi har 25-30 medlemmar i området, og berre det er grunn god nok til å skipe eit lokallag. Lofoten og Vesterålen ligg sentralt til i Nord-Noreg, og det er mange grunnar til å skipe eit mållag.

Reint praktisk er kommunikasjonstilhøva no slik at det er lett å komme seg imellom i denne regionen. Det kan kanskje verke å gape for høgt å inkludere både Lofoten og Vesterålen i eit slik lokallag. Men kanskje vi på sikt kan få til to lokallag. Det er lettare å satse med dei medlemmane ein har, så vil det sikkert komme til fleire etter kvart.

Kva skal Lofoten og Vesterålen mållag arbeide med

Her er mange arbeidsoppgåver å gripe fatt i. På heimesidene til Noregs Mållag vil dokker finne mange nyttige tips, vi viser her berre til desse sidene.  

Det kan òg vere greitt å undersøke meir kva andre mållag arbeider med, her er nokre lenker:
Varanger mållag (Facebook)
Målselv mållag (Facebook)
Harstad og omland mållag (Nynorsk Wikipedia)
Troms og Finnmark mållag (sjå innlegget på denne bloggen om "Dialekt og nynorsk i Lofoten og Vesterålen")
Noregs Mållag (Facebook)

Skipingsingsmøte 7. februar

Vi inviterer til opent møte torsdag 7. februar kl 1800 på Hadsel vgs der vi også legg opp til skiping av eit lokallag.

Landsmøtet i Noregs Mållag

Noregs Mållag avvikla landsmøtet sitt i Vinje i Telemark 13. - 15. april.

Det var fleire nordfrå som deltok og her kjem ein liten bildekavalkade frå landsmøtet
(Alle foto: Magne Leon Heide)

Sondre Bratland opna landsmøtet med visesong

Leiartalen til Magne Aasbrenn

.

T.v. Magne Leon Heide (Harstad, Troms og Finnmark mållag) og Bodil Vinjevoll (Målselv mållag)
T.h. Jon Todal (Kautokeino, Troms og Finnmark mållag) og Olaug Husabø (Tromsø mållag)

Olav Vesaas fortel om tida på Midtbø

T.v. Vinjestova på "Plassen"

Husmannsplassen "Plassen" der Aasmund Olavsson Vinje vaks opp

Det nye styret i Noregs Mållag