søndag 15. april 2018

Landsmøtet i Noregs Mållag

Noregs Mållag avvikla landsmøtet sitt i Vinje i Telemark 13. - 15. april.

Det var fleire nordfrå som deltok og her kjem ein liten bildekavalkade frå landsmøtet:

Sondre Bratland opna landsmøtet med visesong

Leiartalen til Magne Aasbrenn

.
T.v. Magne Leon Heide (Harstad, Troms og Finnmark mållag) og Bodil Vinjevoll (Målselv mållag)
T.h. Jon Todal (Kautokeino, Troms og Finnmark mållag) og Olaug Husabø (Tromsø mållag)

Olav Vesaas fortel om tida på Midtbø

T.v. Vinjestova på "Plassen"

Husmannsplassen "Plassen" der Aasmund Olavsson Vinje vaks opp

Det nye styret i Noregs Mållag



lørdag 10. mars 2018

Meir nordnorsk nynorsk

- Dei nordnorske universiteta må følgje målloven. Det krev Troms og Finnmark mållag, som nettopp har avvikla årsmøtet sitt i Harstad. Fylkeslaget organiserer rundt 230 medlemmar av dei rundt 300 medlemmane som Noregs Mållag har i Troms og Finnmark.

Auka nynorskbruk ved universiteta


Mållaget har skrive til både Universitetet i Troms og Nord universitet i Bodø og understreka at det er viktig at dei viser det nynorske skriftspråket i ein landsdel som har ein munnleg norsk dialektbruk som ligg så kloss opptil nynorsk skriftspråk som det er råd å vente – og samtidig fjernt frå det konservative bokmålet som elles rår i akademia. Mållaget har rost begge universiteta for at dei no har sett i gong eit arbeid for å auke nynorskbruken.


Nynorsken må fram i lyset


Troms og Finnmark mållag arbeider òg for at fleire skal ta i bruk nynorsk, i første rekke som hovudmål, men laget ser òg at det er mykje som kan gjerast med å styrke sidemålsopplæringa i nynorsk i skolen. Mållaget har bl.a. arbeidd for å vise alle dei nordnorske forfattarane som har skrive og skriv på nynorsk, gjennom eit eige prosjekt på Nynorsk wikipedia. – Det dreier som om bortimot eitt hundre skjønnlitterære forfattarar som gjennom 150 år har produsert rundt 300 bøker. Det trengst å komme fram mykje klarare i lyset, meiner mållaget.

Mållaget har òg eit vakent auge for språkleg mangfald i nord. - Samisk og kvensk språk treng tiltak og ordningar som kan betre situasjonen for desse språka, meiner mållaget.

Magne Leon Heide blei attvalt til leiar i Troms og Finnmark mållag. Med seg i styret har han medlemmar frå mållaga i dei to nordlegaste fylka.



-Nynorsk har aldri hatt så gode vilkår som nå, fortalde Ingar Arnøy frå Noregs Mållag på årsmøtet til Troms og Finnmark mållag. Foto: Magne Leon Heide.

mandag 30. oktober 2017

Målselv Mållag er 70 år


Det blir ikkje noko jubileum utan gratulasjonskake. Her ser vi styremedlemmene i Målselv Mållag: Bak frå venstre Bodil Vinjevoll, Vidkun Haugli, Astrid Fjose, Kjell Magne Lundskar og Hilde Sagland. Framme Inger Margrethe Tronstad, Siv Holmin og leiar Nina Fjeldet som svingar kakespaden. Foto henta frå: nm.no
Laurdag 28. oktober feira Målselv Mållag i Troms 70 år med fest og konsert. På Høgtun var det staseleg lag med gode innslag frå Målselv spelmannslag. Festmiddagen var rett og slett elg skoten på teigen mållaget sjølv eig.

Etterpå var det konsert både for medlemmer og andre publikummarar med gruppa Fotefar og felespelaren Julie Alepnes. 

Kjøkemeister under tilstelllinga var Vidkun Haugli, og han hadde mykje å fortelje om ein nøkkelperson ved skipinga av Målselv Mållag i 1947, Johan Nymo. Nymo var også ein leiande spelemann, så det passa at tilstellinga blei prega av slåttar frå spelmannslaget. Leiaren for Målselv Mållag Nina Fjeldet er òg sentral i folkemusikkmiljøet på staden, og dermed var det neppe tilfeldig at feiringa fekk ei fin ramme av song og musikk.

Målselv spelmannslag bidrog til at feiringa fekk liv og spenst. Foto: nm.no
Leiar i Noregs Mållag, Magne Aasbrenn, heldt helsingstale og sa at mållaga i Troms og Finnmark er spesielt viktige fordi dei viser at Noregs Mållag famnar om heile landet. Han la òg vekt på at i Målselv har det vore nynorskklasse heilt fram til det siste, og at ein får håpe og tru at slike klassar kan bli stabla på beina igjen. Frå Troms og Finnmark fylkesmållag helsa leiar Magne Heide.

Gruppa Fotefar med Julie Alepnes heldt jubileumskonserten. Foto: nm.no
Etter middagen var det konsert med gruppa Fotefar, der dei presenterte førestillinga si "Flygande kråka får alltid mat" med songar tufta på repertoaret og folkeminna frå Edvard Ruud frå Elgnes utanfor Harstad. Gjennom eit langt virke sørgde Ruud for at fleire hundre nordnorske folkesongar blei tatt vare på - og han skreiv sjølvsagt på nynorsk.

Om lag 30 medlemmer var samla til festmiddag og rundt 60 publikummarar følgde konserten, og til slutt var det tid for hyggeleg etterpålag i peisestua ved kantina på Høgtun.

(Artikkel og bilde er henta frå nettstaden til Noregs Mållag: http://www.nm.no, 30.10.2017)


torsdag 19. oktober 2017

Balsfjord Mållag 40 år

19. oktober 2017 hadde Balsfjord Mållag den tradisjonelle kulturkvelden sin og feira samstundes 40-årsjubileum. Mållaget kan skilte med eigen poet, Lillian Bernes Hay, og ho las prologen ho hadde skrive ved dette høvet.

Frå Samlaget kom redaktør Ellen Skjold Kvåle og presenterte forlaget og nokre av dei mest aktuelle forfattarane. Ho hadde med ei rekkje bøker som ho omtalte kort og interessevekkande, og bøkene var til sals etterpå.

Fylkeslagsleiar Magne Heide helsa frå Troms og Finnmark fylkesmållag.

Professor Arne Torp var foredragshaldar på jubileumskvelden. «Kvifor er Noreg dialektparadiset?» var tittelen på foredraget. Torp fanga publikum frå første stund og illustrerte dialektmangfald i Sverige og Danmark ved sida av vårt eige land. Vidare forklarte han korleis historie og språkpolitikk i Noreg har ført til ei sterk stode for dialektane våre. Arne Torp fekk stor applaus.

søndag 12. mars 2017

Hundre år for nordnorsk nynorsk

Troms og  Finnmark mållag heldt årsmøte på Finnsnes 11.mars 2017. Her blei det også markert at det er litt over 100 år sia det blei stifta eit fylkesmållag i Troms.  Skipingsmøtet var på same staden, på Finnsnes 15. juli 1915. Lærar Ingvald M. Rødvik frå Lenvik blei valt til første formann i laget.

Frå  Nordmannalaget til Hålogaland målkontor


Mållaget Heimhug som blei skipa 17. april 1898 på Tromsø Seminarium var det første mållaget i Troms. Alt året etter kom dei første spirene til eit fylkeslag då Nordmannalaget blei skipa i Tromsø 16. juli 1899 etter mønster av Austmannalaget og Vestmannalaget, men dette laget sovna snart inn.

Det første ordinære årsmøtet i fylkesmållaget blei halde på Harstad 31. juli 1915, og fylkesskolelærar Inggjald Leigland på Lyngseidet blei valt til formann. Dette vervet hadde han i fleire år. Dei første åra gjekk med til store stemner rundt i fylket oftast i samarbeid med ungdomslaga. Resultata let ikkje vente på seg, det var fleire skolekrinsar som gjekk over til landsmål (nynorsk) som opplæringsmål.  Mange skolestyre vedtok også obligatorisk opplæringa i nynorsk som sidemål lenge før dette blei lovfesta.